Në një zhvillim të jashtëzakonshëm mjekësor, shkencëtarët në Francë kanë arritur të krijojnë enë gjaku artificiale që rriten dhe transformohen në arterie të gjalla sapo futen në trupin e njeriut duke hapur rrugën për një revolucion në kirurgjinë vaskulare dhe transplantet e së ardhmes.
Sipas një studimi të publikuar në Science Translational Medicine dhe Nature Biomedical Engineering, këto vena laboratorike janë ndërtuar mbi një strukturë kolagjeni dhe biopolimeresh biodegradueshme, të cilat më pas mbillen me qeliza endoteliale humane (qelizat që formojnë shtresën e brendshme të enëve të gjakut).
Çfarë ndodh në trup?
Pasi vendosen në trup, këto struktura “të vdekura” bashkëveprojnë me indet përreth, duke nisur sinjale biologjike që stimulojnë trupin të kolonizojë dhe gjallërojë enën artificiale. Brenda pak javësh, struktura fillestare shkrihet natyrshëm, ndërsa qelizat e organizmit e shndërrojnë atë në një arterie të gjallë, të pa dallueshme nga arteriet natyrale.
Pa refuzim. Pa inflamacion. Pa medikamente imunosupresive.
Ndryshe nga transplantet tradicionale, këto enë të reja nuk shkaktojnë refuzim imun, sepse struktura biodegradohet dhe zëvendësohet nga qelizat e vetë pacientit.
Zbatim klinik në rritje
Teknologjia tashmë është duke u testuar në spitale franceze për bypass-in koronar dhe kirurgjitë pediatrike, me rezultate premtuese. Shkencëtarët besojnë se kjo metodë do të mund të zëvendësojë tubat plastikë që përdoren aktualisht dhe ndonjë ditë të ndërtohen organe të tëra duke nisur nga enët e gjakut.
Burime:
• Science Translational Medicine, 2022
• Nature Biomedical Engineering, 2021
• Intervistë me ekipin e CHU Bordeaux, France
Ky nuk është thjesht një transplant. Është rigjenerim i plotë vaskular. Arteriet nuk futen në trup. Ato lindin brenda teje.
Shumë persona me çrregullime të tiroides ndjekin programe stërvitore të përgjithshme, duke pritur të njëjtat rezultate si të tjerët.
Një gotë ujë mund të mos mjaftojë. Kur organizmi humbet me shpejtësi lëngje nga diarreja, të vjellat apo temperaturat e larta, bashkë me ujin humbet edhe elektrolite të rëndësishme.
Drithërat e mëngjesit, pijet “dietike”, snack-et proteinike dhe produktet “low fat” po analizohen gjithnjë e më shumë nga studiuesit për ndikimin real në shëndetin metabolik. Një seri studimesh dhe investigimesh ndërkombëtare kanë ngritur shqetësime mbi ushqimet ultra të përpunuara (Ultra-Processed Foods – UPFs), kategori ku hyjnë shumë produkte të njohura që reklamohen si praktike apo …
Çrregullimet e tiroides mund të ndikojnë drejtpërdrejt në mënyrën si trupi përdor glukozën dhe insulinën, duke rritur rrezikun për rezistencë ndaj insulinës dhe diabet tip 2. Studimet e fundit tregojnë se si hipotiroidizmi, ashtu edhe hipertiroidizmi, lidhen me ndryshime në metabolizmin e sheqerit dhe ndjeshmërinë ndaj insulinës.
