FAKTI 1: Ndryshojnë lëndët e ëmbëlsimit
🇺🇸 SHBA
Shumë versione të pijeve të prodhuara nga Coca-Cola (përfshirë disa variante të Fanta) përdorin High Fructose Corn Syrup (HFCS) si burim kryesor ëmbëlsie.
Arsyeja?
• Subvencionet për misrin në SHBA
• Kosto më e ulët prodhimi
• Stabilitet më i lartë në prodhim masiv
🇪🇺 Europë
Në shumicën e vendeve europiane përdoret sheqer (sakarozë).
Në disa shtete, për shkak të taksave mbi sheqerin, formulat janë reformuluar me më pak sheqer ose me kombinim ëmbëlsuesish si aspartam/acesulfam K.
Ky ndryshim është i verifikueshëm në etiketa.
FAKTI 2: Sasia e sheqerit ndryshon
• Versionet amerikane tradicionalisht kanë pasur më shumë gramë sheqer për kanaçe.
• Në Britani dhe disa vende të BE, pas vendosjes së “sugar tax”, shumë produkte u reformuluan për të ulur përqindjen e sheqerit.
Kjo është e dokumentuar nga raportet e reformulimit pas 2018 në UK.
FAKTI 3: Ngjyruesit dhe aditivët
Në SHBA lejohen disa ngjyrues sintetikë që në BE janë të kufizuar ose kërkojnë paralajmërim në etiketë.
BE aplikon më shpesh parimin e kujdesit paraprak (precautionary principle), ndërsa SHBA përdor sistemin GRAS (Generally Recognized As Safe).
Të dy sistemet janë legjitime, por filozofia rregullatore është e ndryshme.
FAKTI 4: Tregjet në zhvillim
Në disa vende në zhvillim:
• Formula mund të jetë më afër modelit amerikan (më shumë sheqer, më pak presion rregullator).
• Në disa raste përdoren përbërës sipas kostos lokale të lëndëve të para.
• Jetëgjatësia në raft shpesh është prioritet për shkak të logjistikës.
Por edhe këtu kompanitë duhet të respektojnë ligjet kombëtare.
A është ky “standard i dyfishtë”?
Ligjërisht, jo.
Çdo produkt është në përputhje me ligjin e tregut ku shitet.
Por investigimi ngre një pyetje të arsyeshme:
Nëse një formulë me më pak sheqer ose me më pak aditivë është e mundur në një vend, pse nuk standardizohet globalisht?
Përgjigjja është kryesisht ekonomike:
• Kosto
• Taksat
• Subvencionet
• Preferencat e tregut
Çfarë thonë ekspertët?
Analistët e politikave ushqimore theksojnë se kompanitë multinacionale optimizojnë formulat sipas:
• strukturës fiskale
• kërkesës së konsumatorit
• marzhit të fitimit
Kjo është praktikë biznesi, jo domosdoshmërisht çështje sigurie
Përfundimi
Po, formulat ndryshojnë.
Po, kjo është e dokumentuar.
Jo, kjo nuk do të thotë automatikisht rrezik më i madh.
Por transparenca mbetet thelbësore.
Dhe në fund, etiketa është dokumenti më i sinqertë.
E njëjta markë, dy standarde?
Pse Coca-Cola dhe Fanta ndryshojnë përbërësit nga SHBA në Europë dhe vendet në zhvillim