Kur vrapi bëhet dëshmi që mosha nuk të përcakton, por mendja dhe zemra.
Sawang Janpram, 105 vjeç, nuk kërkoi lavdi, por kuptim. Dhe i tregoi botës se çdo hap i marrë me qëllim është një fitore.
Në një botë ku sporti shihet shpesh si privilegj i të rinjve, historia e Sawang Janpram, një atlet tajlandez 105-vjeçar, është një tronditje e ëmbël për çdo paragjykim mbi moshën, trupin dhe kufijtë e njeriut.
Ai nuk lindi kampion. As nuk u rrit në stadiume apo palestër. Në fakt, për dekada të tëra, Sawang jetoi si shumë të tjerë thjesht duke u kujdesur për familjen dhe përditshmërinë. Por diçka ndryshoi pas të 80-tave. Trupi i tij i lodhur filloi të kërkonte lëvizje. Jo për të garuar me të tjerët, por për të mos humbur garën me kohën. Dhe kështu nisi gjithçka me hapa të vegjël, me ushtrime të thjeshta dhe, më pas, me përkushtim të jashtëzakonshëm.
Në vitin 2025, Sawang mori pjesë në Lojërat Botërore Masters në Taipei, ku garoi në kategorinë 100+ vjeç. Dhe nuk ishte thjesht pjesëmarrje simbolike. Ai fitoi katër medalje të arta në disiplinat e 100 metrave, hedhjes së shtizës, diskut dhe shtytjes së gjyles.
Përballë qindra atletëve më të rinj në moshë, ai nuk garoi për rekorde botërore, por për të dëshmuar një të vërtetë që shpesh harrohet:
“Nuk është kurrë vonë për të nisur. Dhe nuk je kurrë shumë i vjetër për të shkëlqyer.”
Fotot e tij duke vrapuar me fytyrën të mbushur nga përqendrimi, duke ngritur shtizën me një buzëqeshje të qetë, kanë bërë xhiron e botës. Nuk është muskulatura ajo që të bën kampion, por qëllimi. Dhe Sawang e kishte të qartë: ai nuk garonte për të fituar medalje, por për të frymëzuar jetë.
⸻
Nëse ndonjëherë ke menduar se është vonë për të filluar, për të ndryshuar trupin tënd apo për të ndjekur një ëndërr të vjetër kujtohu për Sawang Janpram. Ai nisi pas të 80-tave, dhe në 105 vjeç u kthye në simbolin botëror të jetës aktive. Mos prit momentin e duhur. Ji ti momenti. Ji ti shembulli.
Shumë persona me çrregullime të tiroides ndjekin programe stërvitore të përgjithshme, duke pritur të njëjtat rezultate si të tjerët.
Një gotë ujë mund të mos mjaftojë. Kur organizmi humbet me shpejtësi lëngje nga diarreja, të vjellat apo temperaturat e larta, bashkë me ujin humbet edhe elektrolite të rëndësishme.
Drithërat e mëngjesit, pijet “dietike”, snack-et proteinike dhe produktet “low fat” po analizohen gjithnjë e më shumë nga studiuesit për ndikimin real në shëndetin metabolik. Një seri studimesh dhe investigimesh ndërkombëtare kanë ngritur shqetësime mbi ushqimet ultra të përpunuara (Ultra-Processed Foods – UPFs), kategori ku hyjnë shumë produkte të njohura që reklamohen si praktike apo …
Çrregullimet e tiroides mund të ndikojnë drejtpërdrejt në mënyrën si trupi përdor glukozën dhe insulinën, duke rritur rrezikun për rezistencë ndaj insulinës dhe diabet tip 2. Studimet e fundit tregojnë se si hipotiroidizmi, ashtu edhe hipertiroidizmi, lidhen me ndryshime në metabolizmin e sheqerit dhe ndjeshmërinë ndaj insulinës.
