Debati mbi cigaren tradicionale dhe atë elektronike vazhdon, por komuniteti shkencor ka disa qëndrime të qarta: asnjëra nuk është e sigurt, ndërsa niveli i rrezikut ndryshon.
Fakte kryesore:
• Djegia e duhanit prodhon mbi 7,000 substanca kimike, dhjetëra prej tyre kancerogjene.
• Monoksidi i karbonit ul oksigjenimin e gjakut.
• Katrani dhe toksinat shkaktojnë inflamacion kronik në mushkëri.
• Rrit ndjeshëm rrezikun për kancer mushkërie, sëmundje të zemrës dhe goditje në tru.
• Nikotina krijon varësi biologjike përmes aktivizimit të receptorëve në tru.
Konsensus shkencor: Cigarja është shkaktar i drejtpërdrejtë i sëmundjeve fatale dhe vdekshmërisë së parakohshme.
Fakte kryesore:
• Nuk ka djegie, por aerosol që përmban nikotinë dhe kimikate të tjera.
• Niveli i disa toksinave është më i ulët se te cigaret klasike.
• Shkakton inflamacion të rrugëve të frymëmarrjes dhe stres oksidativ.
• Rrit tensionin dhe frekuencën kardiake për shkak të nikotinës.
• Efektet afatgjata (20–30 vite) ende nuk janë plotësisht të dokumentuara.
Kush dëmton më shumë?
Bazuar në të dhënat aktuale:
• Cigarja tradicionale është më e dëmshme, për shkak të djegies dhe përqendrimit të lartë të kancerogjenëve.
• Vape konsiderohet më pak e dëmshme se cigarja, por jo e padëmshme.
• Për të rinjtë dhe jo-duhanpirësit, nisja e vape përbën rrezik real varësie dhe dëmtimi.
Alternativa më e sigurt për shëndetin mbetet ndërprerja e plotë e nikotinës.
Kalimi nga cigare në vape mund të ulë ekspozimin ndaj disa toksinave, por nuk e eliminon rrezikun për mushkëritë dhe zemrën.
Shumë persona me çrregullime të tiroides ndjekin programe stërvitore të përgjithshme, duke pritur të njëjtat rezultate si të tjerët.
Një gotë ujë mund të mos mjaftojë. Kur organizmi humbet me shpejtësi lëngje nga diarreja, të vjellat apo temperaturat e larta, bashkë me ujin humbet edhe elektrolite të rëndësishme.
Drithërat e mëngjesit, pijet “dietike”, snack-et proteinike dhe produktet “low fat” po analizohen gjithnjë e më shumë nga studiuesit për ndikimin real në shëndetin metabolik. Një seri studimesh dhe investigimesh ndërkombëtare kanë ngritur shqetësime mbi ushqimet ultra të përpunuara (Ultra-Processed Foods – UPFs), kategori ku hyjnë shumë produkte të njohura që reklamohen si praktike apo …
Çrregullimet e tiroides mund të ndikojnë drejtpërdrejt në mënyrën si trupi përdor glukozën dhe insulinën, duke rritur rrezikun për rezistencë ndaj insulinës dhe diabet tip 2. Studimet e fundit tregojnë se si hipotiroidizmi, ashtu edhe hipertiroidizmi, lidhen me ndryshime në metabolizmin e sheqerit dhe ndjeshmërinë ndaj insulinës.
